In het kort
- Bij acuut suïcidaal gedrag is vaak doorlopend toezicht (1-op-1) geïndiceerd.
- Onze collega's werken volgens de Multidisciplinaire Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van Suïcidaal Gedrag.
- Inzetbaar binnen GGZ, ziekenhuizen en bij IBS-opnames vanaf enkele uren.
- Discreet en stil-aanwezig — wij oefenen geen druk uit op de patiënt.
Wat 'continu zicht' praktisch betekent
Continu zicht betekent dat één persoon de hele dienst lang fysiek aanwezig is bij de patiënt, zonder andere taken. Hij mag niet naar het toilet zonder vervanger, mag geen pauze houden zonder overdracht en mag de patiënt niet aan iemand 'overlaten' die intussen iets anders moet doen. Voor een zorginstelling is dat lastig te organiseren met eigen personeel — een verpleegkundige op een afdeling met acht patiënten kan niet acht uur lang vastzitten aan één bed. Wij nemen die specifieke dienst over, terwijl het zorgteam de afdeling blijft draaien.
Hoe onze mensen contact maken (en wanneer niet)
De grootste valkuil bij continu zicht is praten alsof het gewoon is. Voor de patiënt voelt het ongemakkelijk dat er iemand bij hem zit. Onze collega's beginnen met een korte zin: 'Ik ben hier omdat we willen dat het veilig blijft, ik ben er gewoon. Als je wil praten ben ik er, als je niet wil hoeft het niet.' Daarna laten zij het initiatief bij de patiënt. Veel patiënten praten na een paar uur uit zichzelf, soms over zware dingen. Wij luisteren zonder te adviseren, schrijven niets op tijdens het gesprek en kondigen wisselingen van collega altijd vooraf aan zodat er geen vreemde indruk ontstaat.
Werken volgens de richtlijn
Onze interne training rond suïcidaal gedrag is gebaseerd op de Multidisciplinaire Richtlijn Diagnostiek en Behandeling van Suïcidaal Gedrag van het Trimbos-instituut. Daarin staan onder meer aanwijzingen voor risicotaxatie, voor de manier van contact maken en voor het overdragen aan behandelaren. Onze beveiligers nemen geen risicotaxatie af — dat is een behandelinhoudelijke taak — maar herkennen wel veranderingen in toestandbeeld en geven die binnen het uur door aan de dienstdoende. Tussentijds rapporteren wij niet schriftelijk; alles loopt via mondelinge overdracht.
Suïcidepreventie buiten de directe inzet
Naast de directe inzet bij acute crises, ondersteunen wij zorginstellingen ook bij preventie. We adviseren over de inrichting van afdelingen — denk aan afgeschermde slaapkamers, het beperken van vaste haken, of het slim positioneren van toezichtsposten. We verzorgen ook trainingen voor zorgmedewerkers in het herkennen van vroege signalen. Die training is gebaseerd op het 113-protocol en duurt een dagdeel. Klanten die deze training jaarlijks volgen, melden minder onverwachte escalaties op hun afdeling.
Wat wij absoluut niet doen
Wij oefenen geen druk uit op de patiënt om over zelfdoding te praten. We oordelen niet over uitspraken die de patiënt doet. We bagatelliseren niet ('het komt wel goed') en we beloven geen geheimhouding die we niet kunnen waarmaken. Als de patiënt aangeeft dat hij plannen heeft, geven wij dat altijd door aan de dienstdoende behandelaar — dat zeggen we ook eerlijk vooraf. Eerlijkheid is in deze setting de basis van vertrouwen; iets anders houdt geen stand.
Veelgestelde vragen
Wat is 'continu zicht' bij suïcidaal gedrag?
Een interventie waarbij één persoon de hele dienst fysiek aanwezig is bij de patiënt, zonder andere taken. Doel is om escalatie te voorkomen tot de acute crisis voorbij is.
Mogen jullie de patiënt aanraken of vastpakken?
Alleen wanneer hij of zij zichzelf direct in gevaar brengt en verbale interventie aantoonbaar niet werkt. Altijd met minimale kracht en directe overdracht aan een behandelaar.
Hoe lang kan iemand 1-op-1 bij een suïcidale patiënt zitten?
Maximaal acht uur per dienst. Bij langere trajecten wisselen we van collega met een korte mondelinge overdracht.
Werken jullie ook op IBS-opnames?
Ja, vaak bij IBS- en RM-trajecten waarin een patiënt acuut moet worden opgenomen en de eerste 72 uur intensief toezicht nodig is.
Hebben jullie ervaring met jongeren met suïcidaal gedrag?
Ja. Voor jongeren zetten we collega's in met VOG-jeugd en trauma-sensitieve training. We werken altijd onder regie van de gedragswetenschapper.
Kunnen jullie ook trainen op suïcidepreventie?
Ja, op aanvraag of binnen een structurele samenwerking. Onze training is gebaseerd op de richtlijn van het Trimbos-instituut en het 113-protocol.