Twee wetten, één werkvloer
Sinds 2020 vervangen de Wzd en Wvggz de oude BOPZ. Wzd geldt voor mensen met dementie en een verstandelijke beperking, Wvggz voor de psychiatrie. Op een afdeling waar beide doelgroepen voorkomen — bijvoorbeeld in een gerontopsychiatrische setting — moeten medewerkers per bewoner weten welk wettelijk kader van toepassing is. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk leidt het regelmatig tot onduidelijkheid over wat wel en niet mag bij verzet.
Wat zorgbeveiligers wél en niet mogen
Een zorgbeveiliger is geen behandelaar. Beperkende interventies — vasthouden, separeren, deur op slot — vallen onder de verantwoordelijkheid van de zorgverantwoordelijke. De zorgbeveiliger ondersteunt fysiek waar dat nodig is, op aanwijzing van de behandelaar, en zorgt voor zijn eigen veiligheid en die van het team. Dat onderscheid is belangrijk: het bepaalt wie tekent, wie registreert en wie aansprakelijk is.
Registratie als reflectiemoment
Elke onvrijwillige interventie moet gemeld worden. Veel teams ervaren dat als administratieve last, maar de registratie is óók een natuurlijk reflectiemoment: was deze maatregel proportioneel, hadden we het anders kunnen doen, welke alternatieven hebben we geprobeerd? Wie de registratie serieus neemt, leert sneller en bouwt dossiers op die bij audits standhouden.
Veelgestelde vragen
Mag een zorgbeveiliger een patiënt vasthouden?
Alleen op aanwijzing van de zorgverantwoordelijke en binnen het kader van Wvggz of Wzd. Bij acuut gevaar geldt een uitzondering, maar ook dan moet de interventie zo kort mogelijk duren en direct gemeld worden.
Geschreven door

Hasan Dagdeviren
Directeur HD Security Services B.V.
Hasan Dagdeviren is directeur van HD Security Services B.V. en adviseert zorginstellingen over zorgbeveiliging, GGZ-beveiliging, agressiepreventie en operationele beveiligingsprocessen.
Bekijk auteursprofielLaatst gecontroleerd op 28 april 2026

